Sekcja 1. Najkrócej

Najbardziej systemową drogą do świadczeń finansowanych publicznie są placówki z umową NFZ. Dorośli mogą także korzystać z CZP na obszarze jego działania. Pomoc kryzysowa może być dostępna natychmiast, ale ma inny cel niż regularna psychoterapia. W każdej ścieżce mogą wystąpić ograniczenia: terminy, obszar działania, kwalifikacja, forma spotkań lub czas trwania wsparcia.

Sekcja 2. Zacznij od sprawdzenia placówek NFZ

Poradnia zdrowia psychicznego może oferować m.in. diagnozę i poradę psychiatryczną, pomoc psychologiczną oraz sesje psychoterapeutyczne. Informator o Terminach Leczenia publikuje przekazywane przez placówki dane o pierwszym wolnym terminie i liczbie osób oczekujących. Wyszukiwarka „Gdzie się leczyć” pomaga znaleźć podmioty mające umowę z NFZ.

Szukając miejsca, warto zapytać konkretnie: czy placówka prowadzi psychoterapię, dla kogo jest przeznaczona, jak wygląda kwalifikacja, czy potrzebne jest skierowanie i jaki jest przewidywany pierwszy krok. „Poradnia zdrowia psychicznego” nie oznacza automatycznie, że każda forma psychoterapii będzie dostępna od ręki.

Sekcja 3. Centrum Zdrowia Psychicznego

Jeżeli CZP działa na obszarze zamieszkania, dorosła osoba może zgłosić się do Punktu Zgłoszeniowo-Koordynacyjnego bez skierowania i wcześniejszego umawiania. Centrum ma ocenić potrzebę i pomóc zaplanować pomoc. W zależności od sytuacji może to być kontakt w poradni, wsparcie środowiskowe, pomoc w kryzysie albo inna forma opieki.

Warto pamiętać o dwóch granicach tej ścieżki: CZP jest przeznaczone dla osób pełnoletnich i nie obejmuje całego kraju jednakowo. Aktualność oraz obszar działania konkretnego centrum trzeba potwierdzić w oficjalnych informacjach lub telefonicznie.

Sekcja 4. Interwencja kryzysowa nie jest „tańszą terapią”

Osoba lub rodzina w kryzysie może otrzymać natychmiastową specjalistyczną pomoc psychologiczną, a także — zależnie od potrzeb — poradnictwo socjalne, prawne czy schronienie. Taka pomoc jest ważna, gdy trzeba odzyskać poczucie bezpieczeństwa i ustabilizować sytuację.

Jej cel nie jest jednak identyczny z celem regularnej psychoterapii. Po interwencji można potrzebować dalszego leczenia lub terapii; czasem nie. Dobrze zapytać osobę pomagającą, jakie są kolejne możliwe kroki i gdzie uzyskać informację o dostępnej opiece.

Sekcja 5. Organizacje, samorządy i uczelnie

Niektóre organizacje prowadzą bezpłatne konsultacje, grupy wsparcia albo projekty dla określonych grup. Gminy i powiaty mogą kierować do ośrodków interwencji kryzysowej. Czasem wsparcie oferują także poradnie przyuczelniane. To wartościowe drogi, ale ich zasady nie są jednolite.

Przed zgłoszeniem sprawdź: kto prowadzi spotkania, czy jest to psychoterapia czy inna forma pomocy, czy oferta ma kryteria wiekowe lub terytorialne, jak długo trwa i co dzieje się po jej zakończeniu. Nie przekazuj wrażliwych danych przez niesprawdzone formularze ani media społecznościowe, jeśli nie wiesz, kto jest organizatorem.

Sekcja 6. Co zrobić, gdy są kolejki?

Zamiast pozostawać na jednej liście bez informacji, można równolegle sprawdzić inne placówki z kontraktem NFZ i ich terminy. Podczas kontaktu powiedz rzetelnie o tym, co utrudnia funkcjonowanie i jak pilna jest sytuacja. Nie ma potrzeby udowadniać, że „zasługujesz” na pomoc.

Jeśli stan pogarsza się szybko lub pojawia się ryzyko dla życia albo zdrowia, kolejka do planowej psychoterapii nie jest właściwą drogą. Pilne drogi pomocy zebraliśmy na stronie Pomoc w kryzysie.